O Płońsku

Płońsk to miasto o wielowiekowej historii, położone w północno-zachodniej części Mazowsza, nad rzeką Płonką. Początki osadnictwa sięgają drugiej połowy pierwszego tysiąclecia, a prawa miejskie nadane zostały w XIV wieku. Od tego czasu miasto rozwijało się jako ważny lokalny ośrodek handlu i rzemiosła.

Złoty okres w dziejach miasta przypada na XVI wiek, jednak kolejne stulecia naznaczone wojnami, epidemiami i rozbiorami wpłynęły negatywnie na jego losy. Rozwój gospodarczo-urbanistyczny nastąpił dopiero w XIX wieku. W 1867 roku Płońsk stał się siedzibą powiatu. 

Rozkwit ten przerwał wybuch II wojny światowej – okupacja niemiecka, straty wśród ludności polskiej  i zagłada płońskich Żydów – stanowiących do 1939 roku około połowy społeczności lokalnej – pozostawiły trwałe ślady w pamięci miasta. 

Po wojnie Płońsk stopniowo się odbudowywał, a w czasach PRL-u rozwinął się jako ośrodek przemysłu spożywczego, z zakładami Hortex i Wedel na czele.

Współczesny Płońsk to miasto nowoczesne, dynamicznie rozwijające się w wielu obszarach m.in. kultury, edukacji, nauki oraz rekreacji. Jednocześnie pozostaje miejscem głęboko świadomym swojej wielowiekowej historii i dziedzictwa, które pielęgnowane jest zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w pamięci mieszkańców. Choć wiele historycznych obiektów nie przetrwało próby czasu – jak fara, ratusz, obserwatorium astronomiczne Jana Walerego Jędrzejewicza, cerkiew prawosławna, synagoga czy cmentarz żydowski – ich obecność w opowieściach o mieście wciąż jest żywa i znacząca.

Wśród najcenniejszych istniejących elementów dziedzictwa Płońska na szczególną uwagę zasługują m.in.: pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska, XVI-wieczny pokarmelicki kościół parafii pw. św. Michała Archanioła, budynek dawnego klasztoru Karmelitów Trzewiczkowych z przełomu XVII i XVIII w., zespół cmentarza parafialnego z kaplicą grobową małżonków Grobickich, a także układ urbanistyczny centrum miasta ze znajdującymi się tam kamienicami. Ponadto, w dzielnicy Poświętne znajduje się neoklasycystyczny dwór z XIX wieku, w którym przez rok mieszkał i pracował jako guwerner Henryk Sienkiewicz. 

Do najnowszych realizacji, będących symbolem rozwoju Płońska, należą nowo otwarte instytucje: Muzeum Ziemi Płońskiej oraz Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Jana Walerego Jędrzejewicza. Serdecznie zapraszamy do odwiedzin i wspólnego odkrywania Płońska – miasta, którego historia i tożsamość wciąż inspirują. To doskonała okazja, by pogłębić wiedzę o przeszłości regionu i lepiej zrozumieć jego współczesność.